Kamille: Bewezen Voordelen, Werking en Complete Gids

Net als lindebloesem, verbena of oranjebloesem bevordert kamillekruidenthee, en dan met name Romeinse kamille, een goede nachtrust. Deze biologische kruideninfusie helpt bij spijsverteringsklachten en pijnen. De geïnfuseerde bloemen waken ook over de vrouwelijke cyclus.

Voor deze eigenschappen volstaan een theepot, wat heet water en een theelepel gedroogde bloemen. Dankzij theezakjes uit de drogisterij kunt u de plant direct in uw kop laten trekken.

Kruidentheeën worden veel gebruikt in de fytotherapie. Maar ook honing en etherische olie van Romeinse kamille hebben interessante medicinale eigenschappen.

Wat zijn de gezondheidsvoordelen van kamillekruidenthee?

Kamille behoort tot de asteraceae. De fytotherapie gebruikt voornamelijk de gedroogde bloemen om kruidentheeën te maken met verrassende eigenschappen.

Hoe wordt kamille gebruikt in de fytotherapie?

Biologisch gezien bestaan er twee variëteiten met een bekende medicinale werking:

• Romeinse kamille, ook wel officinale kamille genoemd,
• Duitse kamille, ook wel echte kamille of matricaria genoemd.

Deze twee ondersoorten leveren de ingrediënten voor kamillieolie, etherische olie en infusies van gedroogde bloemen. De bladeren van deze plant hebben geen medicinaal gebruik, maar worden soms als kruid gebruikt.
Bijen bezoeken deze planten graag. Dat levert een honing op met verzachtende eigenschappen. Die is bruikbaar op de huid, maar ook als haarmasker bij een droge hoofdhuid.

Wat zijn de gezondheidsvoordelen van deze planten?

De voordelen van kamille voor de gezondheid zijn talrijk:

• bevordert een goede nachtrust,
• vermindert pijn,
• verlicht de intensiteit van migraine,
• reguleert verstoringen van de vrouwelijke cyclus,
• geeft de huid een verjongende werking.

Biologische Romeinse kamille-infusie wordt gebruikt om blonde highlights in het haar te doen opleven. De thee moet geconcentreerd zijn voor een goed ophelderend effect. In combinatie met honing is het effect nog intenser.

Zachter van aard produceert deze kamille een uitstekend biologisch hydrolaat voor baby's. Het voornaamste gebruik is het verlichten van ongemak bij tandjes krijgen en het bevorderen van een rustgevende slaap.

Echte kamille (matricaria) wordt vaak in de vorm van etherische olie gebruikt om migraine bij vrouwen te verlichten.

Hoe gebruikt u kamille-infusie optimaal?

De kamillenbloem is nuttig bij veel klachten en de favoriete plant van de fytotherapie. Zo maakt u in een paar minuten een kwalitatieve kamillekruidenthee.

Hoe zet u uw kamillekruidenthee?

Een biologisch theezakje is de eenvoudigste manier voor een kop kamillekruidenthee. Wat heet water, even geduld om te laten trekken en uw drank is klaar.

Puristen laten hele bloemen in een theepot weken. Dan zijn een paar minuten extra nodig voor een medicinaal verantwoord resultaat.

Met welke planten combineert u uw infusies?

Voor een goede nachtrust werkt Romeinse kamillekruidenthee synergetisch samen met verbena, oranjebloesem of lindebloesem. Fytotherapeuten adviseren ook om koffie en kruiden in de tweede helft van de dag te beperken.

De kruidenthee combineert met bladeren van officinaals verbena en duizendblad om de vrouwelijke cyclus te reguleren. Laat de ingrediënten samen in de theepot trekken voor een sterkere synergie.

Voor een zachtere spijsvertering kunt u een theelepel venkelzaad aan uw kamilletheeepot toevoegen. Uw infusie krijgt een anijsachtig aroma. Artisjok en haver vormen een mooie aanvulling op dit duo.

De werkzame stoffen in kamille

Achter de zachte smaak van kamillekruidenthee schuilt een opmerkelijke concentratie werkzame moleculen. De gedroogde bloemen bevatten onder meer:

• Apigenine, een flavonoïde die zich bindt aan GABA-receptoren in het zenuwstelsel en bijdraagt aan het ontspannende effect dat u na een kop ervaart.
• Bisabolol en chamazuleen, twee stoffen uit de etherische olie, erkend om hun kalmerende werking op huid en slijmvliezen.
• Andere antioxidatieve flavonoïden (luteoline, quercetine) die helpen vrije radicalen te neutraliseren.
• Sesquiterpenen en cumarinen die het therapeutische profiel van de plant completeren.

Dit biochemische profiel verklaart waarom kamille, of het nu matricaria chamomilla (Duitse kamille) of chamaemelum nobile (Romeinse kamille) betreft, al sinds de Oudheid wordt gebruikt in natuurlijke remedies. De asteraceae-familie, waartoe deze kruidachtige plant behoort, omvat overigens meerdere belangrijke medicinale planten uit de kruideniersgaard.

De wetenschappelijk onderbouwde voordelen van kamille

Meerdere studies in wetenschappelijke tijdschriften hebben de voordelen van kamille onderzocht. Hier een overzicht van de best gedocumenteerde effecten, te integreren in een regelmatige consumptie.

Kamille, slapeloosheid en diepe slaap

De bloem is een van de meest genoemde planten voor het bevorderen van slaap. Een studie gepubliceerd in het Journal of Advanced Nursing toonde aan dat dagelijks gebruik van kruidenthee de slaapkwaliteit verbetert bij deelnemers na twee weken. De lichte kalmerende werking, gekoppeld aan apigenine, helpt de inslaapduur te verkorten zonder gewenning, anders dan sommige slaapmiddelen. Een warme kop voor het slapengaan, als vast onderdeel van een ontspannend ritueel, ondersteunt het inslapen en de diepte van de rust. Voor mensen die last hebben van tijdelijke slapeloosheid biedt matricaria een zachte ondersteuning voor een betere nachtrust, zonder afhankelijkheid.

Kamille en angstgevoelens

Kamille helpt ook bij het verminderen van dagelijkse stress en spanning. Meerdere klinische proeven wijzen op een gunstig effect op symptomen van gegeneraliseerde angst, met name wanneer de plant als geconcentreerde infusie en over een langere periode wordt ingenomen. Het bevordert ontspanning zonder overmatige slaperigheid overdag.

Kamille en ontstekingsremmende eigenschappen

De ontstekingsremmende eigenschappen van kamille zijn waargenomen bij zowel uitwendig gebruik als orale inname. Bisabolol en chamazuleen kalmeren lichte ontstekingen, of het nu gaat om de huid, het spijsverteringsstelsel of de ademhalingsslijmvliezen.

Kamille en het spijsverteringsstelsel

Kamille is een uitgelezen plant voor het verlichten van spijsverteringsongemakken. Rijk aan krampwerende stoffen werkt zij zacht op het gehele spijsverteringsstelsel, van maag tot darmen.

Traditioneel wordt zij ingezet om te helpen bij:

• een opgeblazen gevoel en spijsverteringsklachten na een zware maaltijd,
• krampen, buikkoliek en buikspanning,
• lichte misselijkheid en milde diarree,
• ongemak bij seizoensgebonden gastro-enteritis,
• maagzweren als aanvulling op medische behandeling,
• menstruatiepijn, in combinatie met voldoende vochtinname.

Sommige onderzoeken kijken ook naar de rol van kamille bij cholesterolgehaltes en de ondersteuning van het immuunsysteem, dankzij de antioxidatieve stoffen.

Voor een spijsverteringsinfusie volstaat een theelepel gedroogde bloemen in 25 cl kokend water, 10 minuten laten trekken, om de werkzame stoffen vrij te laten komen. Na de maaltijd drinken, zonder toegevoegde suiker, optimaliseert het effect.

Kamille en de huid: cosmetisch gebruik

Kamille werkt niet alleen op het zenuwstelsel. Uitwendig ingezet biedt zij een heel scala aan cosmetische toepassingen voor huid, haar en gevoelige slijmvliezen.

Het kamille-hydrolaat, verkregen door destillatie van de bloemen, wordt zeer gewaardeerd voor het kalmeren van huidirritaties, roodheid en reactieve huid. Het kan worden gebruikt als kompres, verfrissende spray of als ochtendstonicum. Voor licht haar laat een geconcentreerde infusie als laatste spoelwater blonde highlights herleven en stilt een gevoelige hoofdhuid.

Minder voor de hand liggend is het zitbad met kamille, een traditioneel middel bij intieme ongemakken, lichte jeuk en ter bevordering van genezing na de bevalling. Koude kompressen gedrenkt in kamille-infusie bieden verlichting bij vermoeide ogen en gezwollen oogleden, bijvoorbeeld bij seizoensallergieën.

Edele kamille, grote kamille, kleine kamille: de variëteiten kennen

Het woord 'kamille' verwijst eigenlijk naar meerdere verwante planten, die soms door elkaar worden gehaald maar elk hun eigen toepassingen hebben.

• Duitse kamille (matricaria recutita of matricaria): de zachtste, ideaal voor dagelijks gebruik als kruidenthee. Dit is de matricaria die wij als losse thee aanbieden.
• Romeinse kamille of edele kamille (chamaemelum nobile): bitterder van smaak, traditioneel gebruikt voor de spijsvertering in de kruidengeneeskunde.
• Moederkruid (tanacetum parthenium), ook wel wilde kamille of partenelle: vooral gebruikt als gestandaardiseerd extract bij terugkerende hoofdpijn.
• Kleine kamille of wilde kamille: een robuuste variant die op weilanden voorkomt, soms lokaal als infusie gebruikt.

Voor dagelijks zacht gebruik blijft de matricaria-kamille-infusie de referentie. Voor een uitgesproken spijsverteringseffect is de edele kamille de aangewezen keuze. Moederkruid valt meer onder voedingssupplementen in capsulevorm. En een woord over kamille-extract: het is terug te vinden in helende zalven, kalmerende preparaten bij lichte brandwonden of huidbacteriën.

Inhalatie, verkoudheid en andere toepassingen

Buiten de avondkop vindt matricaria haar plek in diverse kleine gezondheidsrituelen van alledag. Als inhalatie helpt zij de luchtwegen vrij te maken bij verkoudheid of keelpijn. Een paar gedroogde bloemen in een kom kokend water, een handdoek over het hoofd, en u geniet vijf tot tien minuten van de verzachtende dampen.

Verdund in een plantaardige olie van jojoba of zoete amandel kalmeert de etherische olie van Romeinse kamille huidirritaties en bevordert genezing. Gemengd met enkele druppels pepermunt etherische olie is het nuttig aangebracht op de slapen bij vermoeidheidshoofdpijn. Een geconcentreerde infusie, afgekoeld en als kompres aangebracht, kan aan het einde van de dag vermoeid oogleden verlichten. Kortom, de plant heeft veel meer toepassingen dan het simpele avondtheezakje, en elke gebruikswijze eerbiedigt haar natuurlijke zachtheid.

Voorzorgsmaatregelen en contra-indicaties

Hoewel kamille een zeer goed verdraagbare plant is, zijn enkele voorzorgen op hun plaats voordat u kamillekruidenthee opneemt in een dagelijks ritueel.

• Allergie voor asteraceae: mensen die gevoelig zijn voor ambrosia, madeliefjes of chrysanten kunnen reageren op kamille.
• Zwangerschap: raadpleeg een zorgverlener voor regelmatig gebruik, zeker in het eerste trimester.
• Geneesmiddelinteracties: kamille kan de werking van bepaalde bloedverdunners versterken. Bij een lopende behandeling: vraag uw arts om advies.
• Jonge kinderen: vraag een kinderarts om advies voor regelmatige infusie bij zuigelingen.

Deze aandachtspunten hoeven niet af te schrikken. Voor de grote meerderheid van gezonde volwassenen is één tot drie koppen biologische kamille per dag een veilig, rustgevend en heerlijk vertroostend gebaar.

.

Verder lezen

Voor een dieper inzicht in uw rustgevend ritueel leest u onze gids over lindebloesem, onze gids over verbena, onze gids anti-stresskruidenthee of onze gids slaapkruidenthee. Voor de praktijk bekijkt u ons biologisch assortiment.