Echte salie behoort tot de oudste planten van de Europese farmacopee. De Latijnse naam Salvia is afgeleid van salvare (redden): een aanwijzing voor de centrale plaats die deze plant innam in de geneeskunde van weleer. Vandaag geeft haar HMPC-monografie bij de EMA haar een van de weinige statussen van "goed onderbouwd gebruik" voor een specifieke indicatie. Op deze pagina vindt u de traditionele toepassingen, de juiste bereiding en de belangrijkste voorzorgsmaatregelen.

Salie: erkenning door de EMA

Echte salie (Salvia officinalis) is opgenomen in de communautaire HMPC-monografie van de EMA. Er zijn twee niveaus van erkenning:

• Goed onderbouwd gebruik: salie wordt van oudsher in verband gebracht met het comfort van vrouwen tijdens de menopauze, in periodes van hevig zweten.
• Traditioneel erkend gebruik: van oudsher gewaardeerd bij voorbijgaande spijsverteringsongemakken en, als mondspoeling, voor het comfort van het mondslijmvlies.

De bladeren bevatten een etherische olie die rijk is aan thujon (een werkzame stof die veelbelovend is, maar waarvan de dosering strikt bewaakt moet worden), kamfer, cineol, fenolzuren (rozemarijnzuur) en flavonoïden. Deze samenstelling verklaart zowel de voordelen als de voorzorgsmaatregelen.

Traditionele toepassingen

• Comfort voor vrouwen: salie wordt van oudsher gewaardeerd door vrouwen tijdens de menopauze; studies kijken daarnaast naar de extracten ervan. Dat onderzoek betreft extracten, niet de kruidenthee, en vervangt geen medisch advies.
• Digestief moment: van oudsher gedronken na de maaltijd, bij een trage spijsvertering.
• Mondcomfort: als lauwwarme mondspoeling, volgens een traditioneel gebruik.
• Troostend gebaar: als lauwwarme gorgeldrank, een eeuwenoud gebaar bij seizoensgebonden keelongemak.

Een goede salie kruidenthee zetten

• Dosering: 1 theelepel (1 g) gedroogde bladeren per kop van 25 cl. Overschrijd deze dosis niet: salie is rijker aan werkzame stoffen dan een gewone keukenkruid.
• Water: verhit tot net onder het kookpunt (95 °C).
• Trektijd: 10 minuten, met de kop afgedekt om de etherische oliën te behouden.
• Frequentie: maximaal 2 à 3 koppen per dag, gedurende een korte kuur van 5 tot 7 dagen. Pauzeer daarna om ophoping van thujon te vermijden.
• Als mondspoeling: laat lauwwarm worden, gorgel 30 seconden en slik niet systematisch door.

Voorzorgsmaatregelen en belangrijkste contra-indicaties

Echte salie vraagt meer voorzichtigheid dan de meeste andere kruidentheeën. Een aantal strikte regels:

• Zwangerschap: afgeraden. Thujon en bepaalde andere stoffen kunnen de placenta passeren.
• Borstvoeding: afgeraden. Salie heeft een gedocumenteerd effect van melkproductieverlaging, traditioneel gebruikt bij het spenen.
• Epilepsie: thujon kan de epileptogene drempel verlagen, gebruik vermijden.
• Hormoongevoelige aandoeningen (bepaalde vormen van borstkanker, endometriose): mogelijke oestrogene werking, medisch advies is verplicht.
• Hoge bloeddruk: kan bij hoge doses de bloeddruk licht verhogen.
• Diabetes onder behandeling: mogelijk bloedsuikerverlagend effect, nauwlettend opvolgen.
• Bloedverdunners: mogelijke wisselwerkingen.
• Kinderen jonger dan 12 jaar: kuren vermijden; normaal gebruik als keukenkruid is zonder risico.
• Langdurige kuren: beperk dagelijks gebruik tot maximaal 2 weken om blootstelling aan thujon te beperken.

De ANSES heeft meerdere malen gewaarschuwd voor oneigenlijk gebruik van echte salie, met name in de vorm van etherische olie (zeer geconcentreerd in thujon en kamfer).

Meer lezen

Bekijk onze gids over tijm, die goed samengaat met salie bij seizoensgebonden ongemakken, of onze gids over rozemarijn, eveneens uit de familie van de Lamiaceae. Voor spijsverteringsklachten, zie onze digestieve selectie. Klaar om aan de slag te gaan? Blader door ons biologisch assortiment.