Kaneel behoort tot de meest geconsumeerde specerijen ter wereld. Al sinds de Oudheid bekend, is het terug te vinden in alle traditionele farmacopees, van het Midden-Oosten tot Azië. Maar achter dat warme, vertrouwde aroma schuilt een minder bekend gegeven: er bestaan meerdere soorten kaneel, en niet alle zijn even veilig. Op deze pagina onderscheiden we de variëteiten, bespreken we de erkende toepassingen en leggen we uit waarom cumarine aandacht verdient.

Ceylon- of Chinese kaneel: het essentiële verschil

Wereldwijd worden vier soorten kaneel verhandeld, maar twee domineren de Europese markt ruimschoots. Het verschil tussen beide gaat verder dan smaak: het raakt ook aan veiligheid.

• Ceylon-kaneel (Cinnamomum verum of C. zeylanicum): de "echte kaneel". Afkomstig uit Sri Lanka, herkenbaar aan de dunne stokjes met meerdere opgerolde lagen en een lichte kleur. Het cumarinegehalte is zeer laag (circa 0,004%).
• Chinese kaneel of cassia (Cinnamomum aromaticum, C. cassia): de meest verkochte kaneelsoort in de handel. Dikke stokjes, één enkele laag, donkere kleur. Sterkere, peperachtige smaak. Het cumarinegehalte ligt 100 tot 1000 keer hoger dan bij Ceylon-kaneel, soms tot wel 1%.

De EFSA heeft een toelaatbare dagelijkse inname (TDI) vastgesteld van 0,1 mg cumarine per kg lichaamsgewicht. Voor een volwassene van 70 kg betekent dit maximaal 7 mg per dag. Enkele theelepels Chinese kaneel kunnen deze grens overschrijden. Daarom geldt: gebruik bij kuren of regelmatig gebruik bij voorkeur Ceylon-kaneel.

De gedocumenteerde traditionele toepassingen van kaneel

Kaneel is opgenomen in de communautaire kruidenmonografie van het HMPC van de EMA. Ceylon-kaneel wordt al van oudsher gewaardeerd in kruidenthee, in een sfeer van comfort en warmte. Dit is wat doorgaans met deze specerij wordt geassocieerd:

• Een moment van comfort: warm en geurig begeleidt kaneel van oudsher het einde van de maaltijd en de gezellige pauzes.
• Een onmiskenbaar aromaprofiel: de smaak die tegelijk zoet, houtachtig en licht pittig is, maakt kaneel tot een van de meest gewaardeerde specerijen, in kruidenthee zowel als in de keuken.
• Rijk aan polyfenolen: kaneel behoort tot de specerijen met het hoogste gehalte aan polyfenolen (procyanidinen), natuurlijke verbindingen die deel uitmaken van de samenstelling.
• Warmtegevoel: het warme, omhullende aroma verklaart het traditionele gebruik in de winter.

Wat de wetenschap niet onderschrijft: kaneel doet niet significant afvallen, geneest geen virale infecties, heeft geen aangetoonde afrodiserende werking en voorkomt de ziekte van Alzheimer niet. Dergelijke claims komen uit marketing, niet uit de farmacologie.

Hoe zet u een goede kaneelkruidenthee

Kaneel geeft zijn aroma's en werkzame stoffen langzaam vrij. Een lange trekking is nodig, in heet maar niet continu kokend water.

• Dosering: 1 Ceylon-kaneelstokje (circa 2 g) of 1 afgestreken theelepel poeder per kopje van 25 cl.
• Water: verhit tot net onder het kookpunt (95 °C).
• Tijd: 10 tot 12 minuten met een deksel op het kopje. Voor een intensere smaak kunt u ook een afkooksel maken (3 minuten zachtjes koken, daarna 10 minuten van het vuur af laten trekken).
• Filteren: zeef door een fijne zeef als u poeder gebruikt.
• Frequentie: 1 à 2 kopjes per dag bij regelmatig gebruik van Ceylon-kaneel. Gebruikt u cassia, beperk dan tot 2 keer per week om de EFSA-grenswaarde voor cumarine te respecteren.

Het recept met kaneel, citroen en honing

Een klassiek recept voor seizoensgebonden ongemakken:

• 1 Ceylon-kaneelstokje in 25 cl heet water (net onder het kookpunt).
• 10 minuten laten trekken met een deksel op het kopje.
• Zeven, het sap van een halve citroen en 1 theelepel honing toevoegen.
• Roeren en warm opdrinken, bij voorkeur aan het einde van de dag.

Smaakvolle combinaties

Kaneel komt nog beter tot zijn recht in combinatie met andere specerijen of planten:

• Voor een lekker en behaaglijk moment: kaneel + gember + kardemom. Onze gids voor gemberkruidenthee bespreekt deze combinaties uitgebreid.
• Bij seizoensgebonden ongemakken: kaneel + kruidnagel + citroen. Bekijk onze gids voor kruidnagel.
• Indiase chai: zwarte thee + kaneel + gember + kruidnagel + kardemom + zwarte peper + melk. Een warme, gekruide drank typisch voor het Indische subcontinent.
• Golden milk: kaneel + kurkuma + gember + zwarte peper + plantaardige melk. Een ayurvedisch recept.

Voorzorgen en contra-indicaties

Kaneel wordt bij normale dosering over het algemeen goed verdragen, maar een aantal aandachtspunten verdient vermelding:

• Cumarine en Chinese kaneel: dit is het belangrijkste aandachtspunt. Cassia bevat voldoende cumarine om bij aanhoudend dagelijks gebruik levertoxische drempelwaarden te bereiken. Kies bij kuren en regelmatig gebruik voor Ceylon-kaneel.
• Zwangerschap en borstvoeding: normaal culinair gebruik is zonder bezwaar, maar vermijd langdurige kuren. Bij hoge doses kan kaneel de baarmoederlijke doorbloeding beïnvloeden.
• Diabetes onder behandeling: meld uit voorzorg elk regelmatig gebruik aan uw arts als u een behandeling volgt.
• Leveraandoeningen: vermijd cassia. Ceylon-kaneel blijft mogelijk bij matige doses.
• Antistollingsmiddelen: mogelijke wisselwerking; meld uw gebruik aan uw arts.
• Allergie voor Lauraceae: zeldzaam maar mogelijk (voornamelijk huidreacties bij contact met essentiële olie).
• Essentiële olie van kaneel: zeer geconcentreerd in cinnamaldehyde, huid­irriterend. Nooit onverdund op de huid aanbrengen, nooit oraal gebruiken zonder advies van een gekwalificeerde professional. De ANSES heeft gewaarschuwd voor ongeschikt gebruik van essentiële oliën met fenolen en aldehyden.

Meer verdieping

Voor meer inspiratie rondom uw infusierituelen leest u onze gids voor gemberkruidenthee, die uitstekend samengaat met kaneel. Ontdek ook onze gids voor kruidnagel voor warme smaakcombinaties, of bekijk onze gids voor ayurvedische kruidenthees. Klaar om aan de slag te gaan? Bekijk ons assortiment biologische kruidenthees.