Oolong thee: complete gids (variëteiten, voordelen, bereiding)
De biologische oolong thee is een halfgeoxideerde thee die in de zeventiende eeuw in de Chinese provincie Fujian ontstond en later tot grote hoogte werd gebracht in Taiwan. Zijn naam betekent "zwarte draak": in de kop geven de gerolde of gedraaide theebladeren een uitgebreid aromatisch palet vrij, van een zeer plantaardige blauwe thee die dicht bij groene thee ligt tot de geroosterde, houtachtige tonen van een bijna zwarte thee. Met een gedeeltelijke oxidatie van 10 tot 70 % neemt oolong een unieke tussenpositie in, zeer geliefd bij liefhebbers van bijzondere thee.
Wat is oolong thee?
Oolong thee (soms geschreven als wulong) is een halfgeoxideerde thee: de oxidatie van de bladeren, op gang gebracht door enzymen in het verse blad, wordt bewust onderbroken vóór het volledig is geoxideerd. Afhankelijk van de oxidatiegraad spreekt men van blauwe thee of blauwgroene thee: de kleur van de geïnfuseerde bladeren varieert van jadegroen tot koperbruin.
Oolong thee verenigt de frisheid van groene thee en de diepte van zwarte thee. Die tweedeling maakt hem uniek: een licht geoxideerde oolong (10 tot 30 %) ontvouwt bloemige en romige tonen, terwijl een meer geoxideerde oolong (50 tot 70 %) geroosterde, honingachtige of houtachtige tonen toont. Dat evenwicht tussen groen en zwart is nergens anders in de theewereld te vinden.
- Oxidatie: 10 tot 70 % (halfgeoxideerd)
- Familie: blauwe theeën / halfgefermenteerde theeën
- Belangrijkste oorsprong: China (Fujian, Guangdong) en Taiwan
- Andere namen: oolong, wulong, blauwe thee, blauwgroene thee, zwarte draak
- Theïne: gematigd, vergelijkbaar met groene thee bij licht geoxideerde oolongs
Smaak en aromatisch palet van oolong thee
De smaak van een oolong thee hangt af van de oxidatiegraad, het terroir en de vakkundigheid van de producent. Je herkent er de grote aromafamilies van thee in: bloemig (orchidee, gardenia), romig (room, boter), honingachtig, fruitig (abrikoos, perzik), geroosterd, houtachtig, mineraal. Voor een theeliefhebber is oolong ongetwijfeld het rijkste speelveld: de smaak ontwikkelt zich bij elke infusie verder.
Geschiedenis en oorsprong van oolong thee
De oorsprong van oolong thee ligt in China, in de provincie Fujian, in het hart van de Wuyi-bergen. Volgens een legende werd een theeboer verrast door een zwarte draak terwijl hij theebladeren plukte. Hij liet de bladeren gedeeltelijk oxideren vóór hij ze roostte. Het resultaat was zo bijzonder dat de methode zijn naam meekreeg: wulong, wat zwarte draak betekent.
De geschiedenis van oolong thee gaat terug tot de zeventiende eeuw. In de achttiende eeuw verspreidde de techniek zich naar het zuiden van China en stak ze over naar Taiwan, waar ze in de negentiende eeuw haar hoogtepunt bereikte. Taiwan, ook wel het thuisland van oolong genoemd, ontwikkelde zijn eigen hooggelegen terroirs (Dong Ding, Ali Shan, Li Shan, Shan Lin Xi) en eigen cultivars, zoals de beroemde Jin Xuan, de basis van de Milky Oolong.
Vandaag wordt oolong thee ook geteeld op Java, in Nepal, Vietnam, Sri Lanka (Ceylon) en Zuid-Korea, maar China en Taiwan blijven de twee grote referentielanden voor liefhebbers van uitzonderlijke oolong. De productie van oolong thee vertegenwoordigt wereldwijd ongeveer 2 % van de totale theeproductie.
Hoe wordt oolong thee gemaakt?
De vervaardiging van oolong thee behoort tot de meest complexe ter wereld. Het vraagt tijd, vakmanschap en een fijn gevoel voor het blad. De belangrijkste stappen van dit productieproces zijn de volgende:
- Handmatig plukken, doorgaans drie bladeren en een knop, op het moment dat het blad volgroeid maar soepel is.
- Verwelken in de zon: de bladeren worden op rekken uitgespreid om een deel van hun vocht te verliezen.
- Roeren en schudden: de bladeren worden voorzichtig bewogen om de randen te beschadigen, zodat de enzymatische oxidatie enkel aan de randen op gang komt.
- Gecontroleerde gedeeltelijke oxidatie: de theemaster stopt de oxidatie op de gewenste graad (10 % voor een groene oolong, tot 70 % voor een donkere oolong).
- Hittestop: een korte passage in de wok of oven deactiveert de enzymen en stabiliseert het blad.
- Rollen: de bladeren krijgen hun kenmerkende vorm, als compacte parel (Taiwanese oolongs) of als gedraaid blad (Chinese oolongs).
- Roosteren tot slot, voor de ontwikkeling van de aroma's en een langere houdbaarheid. Een geroosterde thee kan vele malen worden geherinfuseerd.
Die beheersing van het proces is wat een grote oolong onderscheidt. Dezelfde cultivar kan radicaal verschillende theeën opleveren, afhankelijk van de hand van de producent en zijn interpretatie van elke stap. Een kwaliteitsvol halfgefermenteerde thee ontstaat altijd uit die zeldzame combinatie van vakmanschap en terroir.
De grote variëteiten oolong thee
Er bestaan tientallen variëteiten oolong thee, verdeeld over twee grote families: de Chinese oolongs (Fujian, Guangdong) en de Taiwanese oolongs. Hieronder de onmisbare soorten oolong thee die de hele cultuur van de blauwe thee structureren.
Inhoudsopgave van de gids
Kies uw startpunt in de gids
Tie Guan Yin ("godin van de genade")
Afkomstig uit het district Anxi, in de provincie Fujian, is Tie Guan Yin ongetwijfeld de bekendste Chinese oolong. De in parels gerolde theebladeren onderscheiden zich door een bloemig en romig palet, met een orchideeënhart. Het is de thee van het Chinese spirituele pad: zijn naam betekent letterlijk "ijzeren godin van de genade", een verwijzing naar de boeddhistische godin Guan Yin. De oude theestruiken van Anxi leveren de mooiste partijen.
Dong Ding ("bevroren top")
Afkomstig van de Dong Ding-berg in Taiwan, is deze thee een klassieke Taiwanese oolong met een gemiddelde oxidatie (30 tot 40 %) en een beheerste roostering. Tonen van gebakken fruit, gedroogd fruit en honing: het is een van de historische grote crus.
Milky Oolong (Jin Xuan)
Geteeld in Taiwan op basis van de Jin Xuan-cultivar (ook wel Jin of TRES nr. 12 genoemd), dankt de Milky Oolong zijn naam aan zijn van nature romige tonen van verse room en boter. Zeer licht geoxideerd (10 tot 20 %), biedt hij een zachte, ronde thee, ideaal om kennis te maken met oolongs. Ontdek onze biologische Milky Oolong.
Da Hong Pao ("grote rode mantel")
De Da Hong Pao is een grote rotsoolong uit de Wuyi-bergen in Fujian. Meer geroosterd (50 tot 70 %), biedt hij een mineraal, diep karakter. Het is een oude klassieker voor de echte kenner.
Dan Cong (Phoenix-oolongs)
De Dan Cong komen uit de Phoenix-bergen, in het district Chao'an in Guangdong. Elke oude boom geeft een andere thee: abrikoos, orchidee, gardenia, honing. Het zijn de meest aromatische theeën ter wereld.
Bao Zhong en Si Ji Chun (Taiwan)
De Wen Shan Bao Zhong, uit het district Pinglin in het noorden van Taiwan, is een van de meest bloemige jonge oolongs; de Si Ji Chun ("thee van de vier seizoenen") is de meest toegankelijke variant: een vlakke cultivar, fris en makkelijk te herinfuseren.
Voordelen van oolong thee: wat de wetenschap zegt
Net als groene en zwarte thee is oolong thee rijk aan polyfenolen, antioxiderende verbindingen die bijdragen aan de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress veroorzaakt door vrije radicalen. Deze eigenschap wordt onderzocht in talrijke studies over catechinen en theaflavinen. De polyfenolen in thee kunnen helpen om een deel van de vrije radicalen die het lichaam van nature aanmaakt, te neutraliseren.
Theïne, hydratatie en welzijn
Een licht geoxideerde oolong bevat ongeveer evenveel theïne als groene thee (15 tot 30 mg per kop); een meer geoxideerde oolong iets meer. Voor wie gevoelig is, kiest u later op de dag beter voor een licht geoxideerde oolong.
Spijsvertering en digestieve eigenschappen
In veel Aziatische culturen wordt oolong thee van oudsher in verband gebracht met een rustige spijsvertering na de maaltijd. De thee wordt geserveerd om rijke maaltijden te helpen afsluiten. De digestieve eigenschappen die traditioneel aan oolong worden toegeschreven, sluiten aan bij dat ritueel: een thee die het evenwicht van het moment ondersteunt.
Noot: de hier genoemde voordelen zijn gebaseerd op het rijke polyfenolgehalte van thee. Thee is geen geneesmiddel en vervangt noch medisch advies, noch een evenwichtige voeding.
Hoe bereidt u een oolong thee?
De bereiding van oolong thee vraagt iets meer aandacht dan die van een groene of zwarte thee, omdat hetzelfde blad sterk verschillende resultaten kan geven naargelang de gekozen methode.
Westerse methode (de eenvoudigste)
- Dosering: 4 tot 5 g bladeren op 30 cl warm water
- Temperatuur: 85 tot 95 °C naargelang de oxidatie
- Infusietijd: 3 tot 5 minuten, aan te passen naar smaak
- Herinfusies: 2 tot 3 keer mogelijk
Chinese Gong Fu Cha-methode
De Gong Fu Cha is de traditionele Chinese bereidingswijze. Men gebruikt een kleine theepot (10 tot 15 cl), bij voorkeur van Yixing-klei voor geroosterde oolongs, een royale dosering (5 tot 7 g) en zeer korte infusies (20 tot 45 seconden) die bij elke ronde iets worden verlengd. Een goede oolong kan 6 tot 10 keer worden geïnfuseerd en toont telkens een nieuwe aromatische facet. Het is de koninklijke weg om een grote cru te ontdekken. De theepot van Yixing-klei, door gebruik geconditioneerd, verheft deze theeën tot hun beste niveau.
IJskoude oolong thee
Oolong leent zich prachtig voor ijsthee: cold brew gedurende 6 tot 8 uur in de koelkast, dosering 8 g per liter, te serveren puur of met vers fruit. Bloemige oolongs (Bao Zhong, Milky) zijn bijzonder geslaagd als zomerse ijsthee.
Bewaring en houdbaarheid van oolong thee
Goed bewaard behoudt een oolong zijn aroma's 12 tot 24 maanden voor groene oolongs, tot meerdere jaren voor geroosterde oolongs. Een paar eenvoudige regels:
- Luchtdichte verpakking, uit de buurt van licht, geuren en vocht
- Bewaren op kamertemperatuur (nooit in de koelkast)
- Bij voorkeur in een metalen of keramische originele theeblik
Oolong thee, groene thee en zwarte thee: wat zijn de verschillen?
Alle drie komen ze van dezelfde plant, de Camellia sinensis. Alleen de oxidatiegraad onderscheidt ze:
- Groene thee: niet geoxideerd (0 %), plantaardige frisheid
- Oolong thee: halfgeoxideerd (10 tot 70 %), aromatisch en complex
- Zwarte thee: volledig geoxideerd (100 %), vol van smaak en diepte
Dezelfde cultivar kan, afhankelijk van de hand van de producent, een groene thee, een oolong of een zwarte thee opleveren. Die veelzijdigheid maakt thee tot een van de rijkste dranken ter wereld.
Onze selectie biologische oolong theeën
Vanuit ons atelier in Simiane-Collongue, bij Aix-en-Provence, selecteren wij bij onze partnertelers in China en Taiwan een zorgvuldig samengesteld palet van biologische oolong theeën, van de romige Milky Oolong tot de bloemige Dan Cong. Ontdek ons volledige assortiment biologische oolong thee en onze grands crus.
Uw vragen over oolong thee
Bevat oolong thee veel theïne?
Een licht geoxideerde oolong bevat ongeveer evenveel theïne als groene thee (15 tot 30 mg per kop). Hoe meer geoxideerd de oolong, hoe meer theïne vrijkomt. Voor een late consumptie kiest u beter voor een Milky of een Bao Zhong.
Waarom wordt oolong thee "blauwe thee" genoemd?
De naam blauwe thee verwijst niet naar de kleur van het aftreksel, maar naar de donkerblauwgroene tint van de bladeren na gedeeltelijke oxidatie. De Franse vertaling van het Chinese qing cha ("blauwgroene thee") leverde "thé bleu" op, wat wij als "blauwe thee" overnemen.
Kan oolong thee meerdere keren worden geïnfuseerd?
Zeker, dat is zelfs een van de grote genoegens van deze familie. Een kwalitatieve oolong kan 3 tot 5 keer worden geherinfuseerd met de westerse methode, en 6 tot 10 keer met Gong Fu Cha, waarbij elke infusie een nieuwe aromatische noot onthult.
Wat is het verschil tussen oolong en wulong?
Geen enkel. Oolong en wulong zijn twee transcripties van hetzelfde Chinese woord 烏龍, dat "zwarte draak" betekent. Oolong is de historische vorm, wulong de moderne pinyinvorm.
Hoe kiest u uw eerste oolong thee?
Als beginpunt raden wij een Milky Oolong of een Bao Zhong aan: zacht, rond en toegankelijk, zodat u de aromatische signatuur van oolongs leert kennen zonder al te veel complexiteit. Vervolgens kunt u een Dong Ding verkennen voor de roostering, en daarna een Da Hong Pao voor de diepte van de rotsoolongs.
Hoe infuseert u een oolong in een aarden theepot?
Verwarm de theepot voor, doseer 5 tot 7 g, voeg warm water toe, gooi de eerste infusie weg (de wekinfusie), en wissel daarna korte infusies af. Deze methode haalt het beste uit elke oolong, in het bijzonder de geroosterde halfgefermenteerde theeën.

