De geschiedenis van rooibos begint in het Cederberg, vlakbij Kaapstad. De oorsprong gaat enkele honderden jaren terug. Geleidelijk overschreed de infusie van de roodachtige struik de grenzen. Onterecht aangeduid als rode thee, wint rooibos steeds meer terrein bij westerse consumenten. Deze drank vervangt langzaam klassieke thee en koffie, dankzij zijn gunstige eigenschappen voor de gezondheid. Een duik in het fascinerende verhaal van rooibos.
Rooibos, een biologische infusie als geen andere
In het Westen wordt rooibos vaak aangeduid als « rode thee ». Toch is deze drank, hoewel het een infusie betreft, geen echte thee. Bovendien verwijst de naam « rode thee » in China naar wat westerlingen « zwarte thee » noemen.
In tegenstelling tot thee bevat rooibos geen theïne, en ook geen cafeïne. Deze roodachtige kruidenthee is echter rijk aan antioxidanten en is van nature voorzien van talrijke positieve eigenschappen voor de gezondheid.
In westerse landen wordt rooibos regelmatig gearomatiseerd met specerijen, die de smaak versterken. Sommige specerijen versterken bovendien de heilzame werking van het drankje.
Van de struik in de Cederbergbergen tot de rode infusie bij uw thee-moment
Rooibos groeit uitsluitend in het Cederberg, een bergmassief ten noorden van Kaapstad. De bladeren van de struik worden er al meer dan 300 jaar geoogst. Gedroogd in de zon fermenteren ze en geven ze de infusie zijn kenmerkende roodachtige kleur. De fermentatie geeft de plant ook een zoetere en fruitigere smaak.
De rooibos kruidenthee, volledig biologisch, bleef lange tijd een traditionele drank van Zuid-Afrika. Pas in de jaren dertig vond hij zijn weg naar welgestelde westerlingen, aanvankelijk clandestien. Hij gold destijds als een luxeproduct, doorgaans geserveerd rond de kersttijd: de roodachtige kleur van het aftreksel paste mooi bij de kerstversiering.
In 1969 werden de eerste medicinale eigenschappen van de infusie ontdekt. De bekendheid van de voordelen nam toe, en de drank met zijn roodachtige gloed deed massaal zijn intrede in Europa. Vanaf de jaren negentig is de productie explosief gestegen.
Vandaag is de populariteit van rode rooibos (er bestaat ook een groene variant) groter dan ooit. De grillige natuur staat echter geen teelt toe buiten de droge, onherbergzame streken van het Cederberg. Rooibos is daarmee een bloeiende economische troef geworden voor Zuid-Afrika.
De aspalathus linearis, een verhaal van tradities
Voor de inwoners van Kaapstad is de bereiding van rooibos vooral een kwestie van traditie. De bladeren oogsten en drogen zoals de voorouders dat deden, is voor veel Kaapstedelingen een teken van respect voor de oudere generaties.
En hoewel de productiekant zich snel ontwikkelt, koesteren de Kaapstedelingen die verbondenheid met het verleden. In Afrika wordt rooibos nooit thee genoemd. De bevolking houdt vast aan de traditionele toepassingen van de plant: rooibos wordt er gebruikt bij koliek, slaapproblemen en allergieën.
In het Westen laat wetenschappelijk bewijs voor die traditionele toepassingen nog op zich wachten. De eerste studies zijn veelbelovend, maar vragen om verder onderzoek. De kwaliteit van rooibos varieert immers sterk afhankelijk van de herkomst. Toch wordt consumptie aangemoedigd, alleen al vanwege de afwezigheid van theïne en cafeïne in rooibos infusies, en vanwege de smaak van de plant zelf.
Van nationale drank van Zuid-Afrika tot gekruide infusies
Ten noorden van Kaapstad produceert het gebergte een overvloed aan rooibos. Voor een traditionele bereiding voegen Kaapstedelingen heet water toe aan de gemalen bladeren. Na een aftrekking van 10 minuten scheppen zij het drankje af. In die regio is het gebruikelijk om melk toe te voegen, en soms ook suiker.
In Europa zijn de recepten heel anders. Elk gezinslid heeft zijn eigen samenstelling. Specerijen geven het drankje extra smaak en voordelen.
Vanille of cacao parfumeert de rooibos voor kinderen. Volwassenen waarderen versies met gember of citroen. Uiteraard kunnen ook medicinale planten aan het drankje worden toegevoegd.
De kwaliteit van westerse mengsels varieert, maar de grootste favorieten zijn:
- Planten zoals verbena of lindebloesem, die bijzonder nuttig zijn bij slaapproblemen.
- Recepten met pepermunt, die hun nut bewezen hebben voor de spijsvertering.
- Producten met kamille, die verlichting bieden bij allergieën.
Voor een rooibos naar het hart van een Kaapstedelaar: gebruik een theelepel rooibospoeder per kop heet water. De roodachtige kleur van het drankje vertelt u wanneer het klaar is. Specerijen zoals citroen of gember voegt u daarna toe.
